หน้าเป็นหลุม (หลุมสิว) เกิดจากอะไร? รักษายังไงให้ดีขึ้นจริง | Real Clinic
Last updated: 26 ม.ค. 2569 | 70 จำนวนผู้เข้าชม |
สรุปให้เข้าใจง่ายแบบครบมิติ: สาเหตุ ชนิดหลุมสิว วิธีรักษาที่ได้ผลจริง การดูแลและการป้องกันหน้าเป็นหลุม (หลุมสิว) เกิดจากอะไร? รักษายังไงให้ดีขึ้นจริง
หน้าเป็นหลุม (หลุมสิว) เกิดจากอะไร? รักษายังไงให้ดีขึ้นจริง
สรุปให้เข้าใจง่ายแบบครบมิติ: สาเหตุ ชนิดหลุมสิว วิธีรักษาที่ได้ผลจริง การดูแลและการป้องกัน
หน้าเป็นหลุมคืออะไร?
หน้าเป็นหลุม หรือ หลุมสิว คือ แผลเป็นชนิดยุบตัว (Atrophic acne scars) ที่เกิดหลังสิวอักเสบหาย โดยเฉพาะสิวที่ลึกและเป็นนาน ทำให้คอลลาเจนและโครงสร้างผิวบางส่วนถูกทำลาย เมื่อร่างกายซ่อมแซมไม่เต็มที่ จึงเกิดเป็น ร่องยุบ หรือ ผิวเป็นคลื่น เห็นชัดเวลาโดนแสงเฉียง
สาเหตุของหน้าเป็นหลุม (ทำไมบางคนเป็น บางคนไม่เป็น)
หลุมสิวไม่ได้ขึ้นกับว่า เป็นสิวเยอะ เสมอไป แต่ขึ้นกับ ความรุนแรงของการอักเสบ + ระยะเวลาที่สิวอยู่ + การซ่อมแซมของผิว
สาเหตุหลักที่พบบ่อย
- สิวอักเสบลึก / สิวซีสต์ ทำลายคอลลาเจนมาก โอกาสเกิดหลุมสูง
- บีบ/แกะ/กดสิวเอง เพิ่มการอักเสบ ทำให้เนื้อเยื่อฉีกขาดและเกิดพังผืด
- สิวเรื้อรัง / เป็นซ้ำที่เดิม อักเสบซ้ำหลายรอบ โครงสร้างผิวเสียมากขึ้นเรื่อยๆ
- กรรมพันธุ์ บางคนสร้างคอลลาเจนได้ช้า หลุมเกิดง่าย
- รักษาสิวช้า ยิ่งปล่อยให้อักเสบนาน ยิ่งเสี่ยงหลุมลึกขึ้น
หลุมสิวมีหลายแบบ: Rolling / Boxcar / Icepick
Rolling scar (หลุมลอน)
- มักมี พังผืดรั้งใต้ผิว ทำให้ฐานหลุมถูกดึงไว้
- แนวคิดรักษา: แก้ ฐาน/แรงรั้งใต้ผิว ร่วมกับการฟื้นฟู
Boxcar scar (หลุมกล่อง)
- ขอบหลุมชัด ทำให้เกิดเงาเห็นเด่น
- แนวคิดรักษา: ยกฐาน + เกลี่ยขอบหลุม ให้เนียน
Icepick scar (หลุมจิก)
- ลึกและรูแคบ เลเซอร์บางชนิดตอบสนองจำกัด
- แนวคิดรักษา: ทำเฉพาะจุด เช่น TCA CROSS หรือเทคนิคเฉพาะหลุม
ส่วนใหญ่เป็น หลุมผสม
เพราะหลุมสิวแต่ละแบบตอบสนองต่อการรักษาไม่เท่ากัน การวางแผนที่ดีมักเป็นการ จัดลำดับวิธี ให้เหมาะกับโครงสร้างหลุมของแต่ละคนค่ะ
ทำไมเลเซอร์อย่างเดียวบางครั้งไม่พอ?
เลเซอร์มีประโยชน์มาก โดยเฉพาะเรื่อง texture, ความเนียน, รูขุมขน และการ เกลี่ยขอบหลุม แต่หลุมสิวบางแบบ โดยเฉพาะที่มีปัญหา ลึกใต้ผิว อาจยังเห็นหลุมชัด แม้ผิวจะละเอียดขึ้นแล้ว
เลเซอร์เด่นเรื่อง ผิวชั้นบน
- ปรับความเรียบเนียนของผิวชั้นบน
- ช่วยให้ขอบหลุมดูนุ่มขึ้น
- ช่วยเรื่องรอยและความสม่ำเสมอของผิว
แต่หลุมหลายแบบ ปัญหาอยู่ใต้ผิว
- ฐานหลุมยุบและโครงสร้างคอลลาเจนเสีย
- มีแรงดึงรั้งจากพังผืด
- จึงอาจต้องแก้ฐานหลุมร่วมด้วย เพื่อให้ยกได้พอดีและเป็นธรรมชาติ
วิธีรักษาหลุมสิวที่ได้ผลจริง (เลือกให้ตรงชนิดหลุม)
ภาพรวมแนวคิด
การรักษาหลุมสิวให้ได้ผล มักต้องมองเป็น 2 ชั้น: (1) โครงสร้างใต้ผิว และ (2) ผิวชั้นบน แล้วเลือกวิธีที่ ตรงชนิดหลุม และ ถูกลำดับ
วิธีหลักที่ใช้บ่อย
- Subcision คลายพังผืด เหมาะกับ Rolling scar และหลุมที่มีแรงรั้ง
- ฟื้นฟูโครงสร้าง/ยกฐานหลุม (เช่นเทคนิคฉีดเฉพาะหลุม) ช่วยยกฐาน + กระตุ้นคอลลาเจน
- Laser resurfacing / Fractional เก็บผิวชั้นบน เกลี่ยขอบหลุม ทำให้ผิวละเอียด
- TCA CROSS ทำเฉพาะจุดสำหรับ Icepick scar (หลุมจิก)
- Microneedling / RF microneedling กระตุ้นคอลลาเจนทั่วหน้า เหมาะกับหลุมตื้น/texture
ต้องทำกี่ครั้ง? เห็นผลเมื่อไหร่?
หลุมสิวเป็นแผลเป็นเชิงโครงสร้าง จึงต้องใช้เวลาให้ร่างกายสร้างคอลลาเจนใหม่ โดยทั่วไปผลจะ ค่อยๆ ดีขึ้น และจะเห็นชัดขึ้นในช่วง 4-12 สัปดาห์ หลังทำ (ขึ้นกับวิธีและผิวแต่ละคน)
สิ่งที่มักเห็นก่อน
- พื้นผิวสม่ำเสมอขึ้นเล็กน้อย
- เงาที่ทำให้หลุมดูชัดเริ่มลดลง
สิ่งที่ค่อยๆ ตามมา
- หลุมตื้นขึ้นทีละระดับ
- ผิวดูเนียนขึ้นเมื่อโดนแสง
การดูแลหลังทำ (Checklist) ให้ดีขึ้นเร็วและลดรอยดำ
48-72 ชั่วโมงแรก
- ล้างหน้าเบามือด้วย cleanser อ่อนโยน
- ทา moisturizer/repair ตามแผนแพทย์
- หลีกเลี่ยงแดดจัดและความร้อน
- งดแกะสะเก็ด / งดสครับ
- งดแต่งหน้าถ้าแพทย์ยังไม่อนุญาต
2 สัปดาห์แรก
- ทากันแดดทุกวัน และทาซ้ำเมื่อออกแดด
- งดเรตินอล/กรดผลไม้/วิตามินซีแรงๆ ตามคำแนะนำ
- งดซาวน่า/อบไอน้ำ/ออกกำลังกายหนักในช่วงแรก (ตามวิธีที่ทำ)
- งดแกะ/เกา ลดการอักเสบซ้ำ
การป้องกันไม่ให้หลุมเพิ่ม (เริ่มตั้งแต่ตอนเป็นสิว)
- รักษาสิวอักเสบให้เร็ว ยิ่งอักเสบนาน ยิ่งทำลายคอลลาเจนมาก
- อย่าบีบสิว เป็นตัวเร่งหลุมสิวที่ชัดเจนที่สุด
- ไม่ปล่อยสิวเรื้อรัง สิวซ้ำที่เดิมเสี่ยงหลุมลึกขึ้น
- กันแดดสม่ำเสมอ ช่วยให้การซ่อมแซมผิวดีขึ้น ลดรอยดำ
- ดูแล skin barrier ผิวแข็งแรงขึ้น ทนต่อการอักเสบได้ดีขึ้น
สรุป: อยากให้ดีขึ้นจริง ต้องเริ่มจาก ประเมินให้ถูก
หลุมสิวรักษาได้ แต่ต้องรักษาให้ ตรงชนิดหลุม และ ถูกลำดับ ไม่ใช่ทำวิธีเดียวซ้ำไปเรื่อยๆ จนเสียเวลาและค่าใช้จ่าย
การเริ่มต้นด้วยการประเมินหลุมสิวอย่างละเอียด (เช่น scar mapping) จะช่วยให้เลือกวิธีที่เหมาะกับผิวจริง และเห็นผลได้ชัดเจนขึ้นในระยะยาว
