สิวอุดตันเกิดจากอะไร? รักษายังไงให้ดีขึ้น และทำไมกดแล้วถึงกลับมาเป็นอีก
Last updated: 12 ส.ค. 2569 | 35 จำนวนผู้เข้าชม |
สิวอุดตันเป็นปัญหาที่ดูเหมือนง่าย แต่จริง ๆ แล้วเป็นสิวชนิดหนึ่ง ที่ทำให้หลายคนรักษาวนอยู่นานมาก เพราะการเอาสิวที่มีอยู่แล้วออก กับการป้องกันไม่ให้สิวใหม่เกิดขึ้น เป็นคนละเรื่องกันค่ะสิวอุดตันเกิดจากอะไร?
รักษายังไงให้ดีขึ้น และทำไมกดแล้วถึงกลับมาเป็นอีก
ตอนทำใหม่ ๆ หน้าก็ดูเรียบขึ้น แต่ผ่านไปไม่นาน สิวเม็ดเล็ก ๆ ก็กลับมาอีก
หมออยากให้เข้าใจง่าย ๆ ก่อนว่า การรักษาสิวอุดตันมีอยู่ 3 เรื่องหลัก
ถ้าทำแค่ข้อแรก เช่น ไปกดสิวทุกเดือน แต่ข้อสองยังไม่ได้แก้ สิวก็มีโอกาสกลับมาเรื่อย ๆ
ก่อนอื่น สิวอุดตันคืออะไร?
ลองนึกภาพรูขุมขนของเราเหมือนท่อเล็ก ๆ ตามธรรมชาติภายในรูขุมขนจะมีทั้งน้ำมันจากต่อมไขมัน และเซลล์ผิวที่มีการผลัดตัวอยู่ตลอด
ในคนที่เป็นสิวง่าย เซลล์บริเวณรูขุมขนอาจเกาะตัวกันง่ายขึ้น ร่วมกับมีไขมันและสิ่งต่าง ๆ สะสมอยู่ภายใน เมื่อระบายออกไม่ดี ก็เริ่มเกิดการอุดตัน
ต่อมาเมื่อโตขึ้น จึงกลายเป็นสิวอุดตันที่เราเริ่มมองเห็น
กระบวนการอาจเริ่มอยู่ภายในรูขุมขนก่อนหน้านั้นแล้ว นี่เป็นเหตุผลสำคัญว่าทำไมการรักษาสิวอุดตัน จึงไม่ควรรอให้มีสิวขึ้นมาแล้วค่อยแต้มทีละเม็ดอย่างเดียว
สิวอุดตันมีแบบไหนบ้าง?
สิวหัวปิด
เป็นตุ่มเล็ก ๆ สีเดียวกับผิวหรือสีขาวเล็กน้อย บางครั้งมองหน้าตรงแทบไม่เห็น แต่เมื่อมีแสงตกด้านข้างจะเห็นผิวเป็นเม็ด ๆ ไม่เรียบ
หลายคนเรียกว่า สิวไม่มีหัว แต่จริง ๆ มีสิ่งอุดตันอยู่ภายใน เพียงแต่ปากรูขุมขนยังเปิดไม่กว้าง
สิวหัวดำ
เป็นสิวอุดตันที่ปากรูขุมขนเปิดออก วัสดุบริเวณด้านบนสัมผัสกับอากาศ และเกิดสีคล้ำขึ้น
ดังนั้นการขัดหรือล้างหน้าจนแห้ง ไม่ได้แก้ต้นเหตุของสิวหัวดำ
แล้วจุดดำ ๆ เต็มจมูกคือสิวหัวดำทั้งหมดไหม?
ไม่เสมอไปค่ะ
สิ่งที่หลายคนคิดว่าเป็นสิวหัวดำบนจมูกจำนวนมาก จริง ๆ อาจเป็น Sebaceous Filament
มันเป็นส่วนหนึ่งของทางที่น้ำมันจากต่อมไขมัน ออกมาสู่ผิวตามธรรมชาติ มักเป็นจุดเล็ก ๆ ขนาดใกล้เคียงกัน และกระจายค่อนข้างสม่ำเสมอทั่วจมูก
ทำไมเราถึงเป็นสิวอุดตัน?
สิวอุดตันไม่ได้เกิดจากสาเหตุเดียว แต่มีหลายปัจจัยประกอบกัน เช่น
- ผิวมีแนวโน้มสร้างน้ำมันมาก
- เซลล์บริเวณรูขุมขนเกาะตัวและอุดตันง่าย
- ฮอร์โมน
- พันธุกรรม
- การอักเสบภายในรูขุมขน
- สภาพแวดล้อมของจุลชีพบนผิว
- ผลิตภัณฑ์บางอย่างที่ไม่เหมาะกับผิว
- ความอับหรือการเสียดสีในบางตำแหน่ง
ดังนั้นคนสองคนล้างหน้าเหมือนกัน ใช้ skincare คล้ายกัน คนหนึ่งอาจไม่เป็นสิวเลย แต่อีกคนเป็นสิวอุดตันเต็มหน้า
สิวอุดตันไม่ได้เกิดเพราะล้างหน้าไม่สะอาด
การล้างหน้ามีประโยชน์ เพราะช่วยเอาน้ำมันส่วนเกิน เหงื่อ เครื่องสำอาง กันแดด ฝุ่น และสิ่งสกปรกบนผิวออก
แต่ cleanser ไม่สามารถเข้าไปแก้กระบวนการอุดตัน ภายในรูขุมขนทั้งหมดได้
แล้วสิวอุดตันรักษายังไง?
หมออยากแบ่งการรักษาออกเป็น 4 ส่วน เพื่อให้เห็นภาพง่ายที่สุดค่ะ
ลดสิวอุดตันที่มีอยู่แล้ว
ถ้ามีสิวหัวปิดหรือหัวดำที่อุดตันชัดเจน การกดสิวอย่างเหมาะสมสามารถช่วยเอาสิ่งอุดตัน ที่มีอยู่แล้วออกได้
ข้อดีคือเห็นผลเรื่องความเรียบของผิวค่อนข้างเร็ว
แต่การกดสิวคือการเอาสิวเก่าออก ไม่ใช่การป้องกันสิวใหม่ลดการสร้างสิวอุดตันใหม่
ยากลุ่มหนึ่งที่มีบทบาทสำคัญมากในการรักษาสิวอุดตันคือ Topical Retinoid
Retinoid ช่วยปรับกระบวนการสร้างและผลัดเซลล์ บริเวณรูขุมขน
เป้าหมายคือทำให้สิวอุดตันเม็ดใหม่เกิดน้อยลงถ้ามีสิวอักเสบร่วม ต้องคุมการอักเสบด้วย
ถ้าเริ่มมีสิวแดง สิวหัวหนอง สิวเจ็บ หรือสิวก้อนอักเสบ แผนการรักษาจะต้องเพิ่มเรื่องการอักเสบเข้ามาด้วย
หนึ่งในยาที่ใช้บ่อยคือ Benzoyl Peroxide หรือ BPO
รักษา Skin Barrier ไปพร้อมกัน
ถ้ากำลังใช้ยาสิวหรือ active ที่ทำให้ผิวระคายเคือง แต่ปล่อยให้ barrier แห้งและอักเสบ สุดท้ายอาจใช้ยาต่อไม่ได้
ดังนั้น moisturizer ที่เหมาะกับผิว สามารถเป็นส่วนหนึ่งของการรักษาสิวได้
แล้ว Salicylic Acid หรือ BHA ช่วยไหม?
ช่วยได้ค่ะ Salicylic Acid มีคุณสมบัติช่วยเรื่องการผลัดเซลล์ และการอุดตัน จึงเป็นอีกตัวหนึ่งที่ใช้ในคนผิวมัน หรือมีสิวอุดตันได้
และการใช้ BHA + AHA + Retinol + Scrub + Clay Mask พร้อมกันทั้งหมด ไม่ได้หมายความว่าสิวจะหายเร็วขึ้น
บางครั้งสิวยังไม่ทันดีขึ้น แต่ผิวแดง แสบ ลอก และ Skin Barrier เสียก่อน
Azelaic Acid ช่วยอะไร?
Azelaic Acid เป็นอีกตัวที่มีประโยชน์ในคนเป็นสิวบางกลุ่ม โดยเฉพาะคนที่มีทั้ง สิว + รอยดำหลังสิว ร่วมกัน
แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกคนต้องใช้ Retinoid + BHA + Azelaic Acid พร้อมกันทั้งหมด
Routine สำหรับคนเป็นสิวอุดตันควรเป็นอย่างไร?
หมออยากให้คิดง่าย ๆ ไม่จำเป็นต้องมี skincare 10 ขั้นตอน
แล้วสิวอุดตันทำให้เป็นหลุมสิวได้ไหม?
ถ้าเป็นสิวอุดตันเฉย ๆ และไม่เกิดการอักเสบ โดยทั่วไปไม่ใช่รอยโรคหลักที่ทำให้เกิดหลุมสิว
สิ่งที่หมอกังวลคือ สิวอุดตันบางส่วนเปลี่ยนเป็นสิวอักเสบ
ไม่ใช่รอให้เป็นหลุมแล้วค่อยรักษา
ถ้ามีสิวอุดตันไม่เยอะ เริ่มดูแลเองได้ไหม?
ได้ในระดับหนึ่ง ถ้ามีสิวอุดตันไม่มาก ไม่มีสิวอักเสบรุนแรง และไม่มีแผลเป็น สามารถเริ่มจากการจัด Routine ให้เรียบง่าย และใช้ Acne Active ที่เหมาะสม
- สิวอุดตันจำนวนมาก
- เป็นซ้ำต่อเนื่อง
- สิวอักเสบเยอะขึ้น
- สิวก้อนลึกหรือเจ็บ
- เริ่มมีหลุมสิว
- มีรอยดำจำนวนมาก
- รักษาเองมานานแล้วไม่ดีขึ้น
- ใช้ Skincare หลายตัวจนผิวแดงหรือแสบ
สรุป รักษาสิวอุดตันยังไงให้ไม่วนอยู่ที่เดิม?
สำหรับหมอ นั่นต่างหากคือคำว่า รักษาสิวได้ดีในระยะยาว
และยิ่งเราคุมสิวอักเสบได้เร็วเท่าไร ก็ยิ่งลดโอกาสที่รอยโรครุ่นใหม่ จะทิ้งรอยดำหรือหลุมสิวเพิ่มขึ้นในอนาคต
เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง
